Stichting Nationaal Erfgoed
Hotel De Wereld

Medio jaren 90 van de vorige eeuw werd bekend dat de toenmalige Landbouwuniversiteit (thans Wageningen UR) voornemens was het gebouw Hotel De Wereld, sinds 1951 in haar bezit, te verkopen.
Dat bericht kwam ook Rotary-voorzitter Rob Fierst van Wijnandsbergen ter ore. Hij besprak een en ander in het bestuur van de Rotary en stelde voor te komen tot een stichting naar het voorbeeld van de National Trusts in Groot-Brittannië, organisaties ter bescherming van monumenten en cultureel erfgoed. Vanwege de historische gebeurtenissen in mei 1945 leek het een goed idee om het gebouw Hotel De Wereld de status te geven van nationaal erfgoed.
Mede-Rotaryleden prof. ir. Folkert Hellinga, ir. Peter van der Schans en Henk Veenman vormden een werkgroep waar even later ook ir. Jaap Endtz, zich bij aansloot.

Op 16 november 1994 werd door genoemde werkgroep, in samenwerking met de voorzitter van het Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945 Wageningen, de burgemeester van de Gemeente Wageningen en de voorzitter van het College van Bestuur van de Landbouwuniversiteit (Wageningen UR) de Stichting ‘Nationaal Erfgoed Hotel De Wereld’ opgericht. De stichting stelde zich een tweedelig doel: de instandhouding van Hotel De Wereld als nationaal erfgoed en bijdragen aan een zinvolle, inhoudelijke bestemming van Hotel De Wereld door het jaarrond organiseren van activiteiten van educatieve en informatieve waarde.
Endtz had ontdekt dat aan de oostzijde van het hotel een serre had gestaan die evenwel lang geleden was verdwenen. Navraag bij de afdeling Monumentenzorg van de gemeente Wageningen leerde dat serre herbouwerd zou kunnen worden. De werkgroep ging enthousiast aan de slag. Restauratiearchitect dr.ir. E.J. Hoogenberk maakte desgevraagd een gedetailleerd reconstructieplan. De Rotary-werkgroep ging op zoek naar en vond financiering van dit kostbare project. De serre werd herbouwd en werd op 5 mei 1996 door ZKH Prins Bernhard geopend.

Oude glorie

Het had Endtz en Fierst van Wijnandsbergen niet onverstandig geleken om met de Landbouwuniversiteit een eerste kooprecht van het gebouw Hotel De Wereld overeen te komen, voor het geval de universiteit het pand, dat in gebruik was door o.a. Studium Generale, ooit zou willen afstoten. Aldus geschiedde.
De Stichting kreeg in ‘De Wereld’ de beschikking over een voormalige hotelkamer om te gebruiken als kantoor. De voormalige capitulatiezaal mochten worden gebruikt voor bestuursvergaderingen, maar ook voor het houden van activiteiten zoals de zgn. Wereldlezingen.
De Stichting nam ook, met succes, het initiatief om te komen tot een bijzondere leerstoel. De leerstoel werd gefinancierd door het vfonds en kreeg de naam Rampenstudies en werd, onder leiding van prof.ir. Georg Frerks een groot succes.

Voor de uitvoering van de educatieve en informatieve hoofdtaak van de Stichting riep de Stichting met subsidie van het Ministerie van Defensie begin 1997 een Educatief Centrum in Hotel De Wereld in het leven. In datzelfde jaar werd door de Stichting een bijzondere leerstoel aan Wageningen UR ingesteld en een bijzonder hoogleraar ‘Rampenstudies’ benoemd.

 

In 2003 werd het gebouw, dat al die tijd als kantoor in gebruik was geweest, grondig verbouwd en in oude glorie hersteld. De universiteit stootte het hotel af als kantoor maar bleef eigenaar. In samenwerking met de talentvolle patron-cuisinier Addie Roelofsen moest het gebouw weer een hotel-restaurant worden met de allure die het in het verleden ooit had.
In 2004 ontving Hotel De Wereld, uitgebreid met Restaurant O Mundo, weer gasten, iets was sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog niet had gekund.
Zes jaar later, in 2010 werd O Mundo onder leiding van Addie Roelofsen onderscheiden met een Michelinster.

Eind 2013 kon de stichting met behulp van het vfonds (het Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg) het gebouw, inmiddels rijksmonument aankopen van Wageningen UR. Op 1 januari 2014 bracht de stichting al haar educatieve activiteiten onder bij Wageningen45, de fusie van Stichting Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Wageningen 1945 en het Wageningse Comité 4 & 5 mei.

 

Jongere generatie

De generatie die de bevrijding bewust heeft meegemaakt wordt steeds kleiner. Jongere generaties staan verder af van de gebeurtenissen die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben afgespeeld. Zij richten hun oog op de toekomst vanuit de problemen van het heden. Begrippen als vrede, vrijheid, mensenrechten en rechtvaardigheid krijgen daarmee voor nieuwe generaties een nieuwe inhoud. Tegelijk blijft in een tijd van opkomende intolerantie en onrust de essentie van de nationale herdenking onverminderd overeind. De lessen van het verleden kunnen de samenleving alert maken voor de huidige aanslagen op vrede, vrijheid en veiligheid; hoe die te voorkomen en waar nodig te ontkrachten. 

Geschiedenis van het hotel

De eerste geschriften maken in 1669 al melding van het toenmalige boerderij-logement ‘De Waerelt’ dat vooral dienst doet als pleisterplaats voor reizigers die naar het oosten of westen trekken. In 1803 werd het logement aangeduid als ‘daer waer de Waerelt uitgangt’. Een decennium later we het pand uitgebreid met een ‘doorritstal’ voor postkoetsen en werd het een knooppunt in internationale verbindingen. Vanaf 1845 konden reizigers die met de trein op station Ede stopten met de ‘omnibus’ naar De Wereld worden vervoerd. Later in de negentiende eeuw werd het een stopplaats op het traject van de stoomtrein tussen Utrecht en Arnhem.

Na een brand in 1872 krijgt het hotel een nieuw aanbouw van drie verdiepingen en een representatieve gevel. Met de komt van de Rijkslandbouwschool in 1876 en de uitbreiding van het hotel in 1887 groeide het uit tot het comfortabele etablissement waar gasten van de Rijkslandbouwschool graag verbleven. In het programmaboekje bij 50 jaar Landbouwonderwijs in Wageningen in 1926 presenteerde Hotel De Wereld zich als ‘huis eerste rang ter plaatse’. Tot 1944 werd Hotel De Wereld als café-hotel-restaurant geëxploiteerd.

 

Na de oorlog

Met de capitulatie van de Duitse bezetters werd Hotel de Wereld een monument van vrede en vrijheid. Op 9 juli 1945 onthulde Prins Bernhard in aanwezigheid van generaal Foulkes een herdenkingsplaat op de muur van het hotel. Tot 1962 was in het gebouw een capitulatiemuseum gevestigd, met onder andere de tafels en stoelen die in gebruik waren bij de capitulatiebesprekingen.

Na de Tweede Wereldoorlog raakte het hotel langzaam maar zeker in verval en in 1970 hield ‘De Wereld’ op te bestaan als horecabedrijf. Het gebouw, eigendom van de toenmalige Landbouwhogeschool, werd onderkomen voor het Studium Generale en de gemeentelijke Werkgroep Vormingswerk. In 1975 werd sloop van het gebouw, dankzij een motie in de Tweede Kamer voorkomen en met financiële middelen, beschikbaar gesteld  door het toenmalige Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk werk, grondig gerestaureerd. Op 5 mei van dat jaar opende Prins Bernhard officieel de gerestaureerde capitulatiezaal, waarna de universiteit de rest van het gebouw in gebruik werd genomen als kantoor- en activiteitenruimte.

In 2004 werd het pand opnieuw gerestaureerd, waarbij de oude glorie hersteld werd en het pand weer in gebruik kon worden genomen als horecagelegenheid Hotel de Wereld.

Een werkopname van de Virtual Tour
Klik hier voor de virtual tour.

De Stichting Nationaal Erfgoed Hotel De Wereld is door de Belastingdienst erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI)
Links naar documenten:
Jaarverslag 2020 inclusief jaarrekening
Beleidsplan 2015 – 2022